Khai thác và tối ưu hóa trí tuệ nhân tạo cho chuyển đổi xã hội–sinh thái công bằng và hài hòa

Các trào lưu như hiện tượng “túi mù”, hầu hết các xu hướng tiêu dùng dựa trên nền tảng và được điều khiển bởi thuật toán, dù thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và tạo việc làm, hoàn toàn thiếu tính bền vững—chúng góp phần làm gia tăng đa khủng hoảng hơn là mang lại lợi ích. Những vấn đề này bao gồm: (i) khủng hoảng giá trị; (ii) khủng hoảng sức khỏe tinh thần; (iii) khủng hoảng hệ sinh thái. Giới trẻ có thể dành hàng giờ để xem các influencer trên TikTok và Instagram phản ứng với những gì họ tìm thấy trong túi mù. Giá trị sử dụng thực sự của những sản phẩm ấy là gì? Còn hàng triệu người đang trong độ tuổi hình thành nhân cách—như trẻ em, thanh thiếu niên và người trẻ—đắm chìm trong thói quen xem, lướt và mua sắm không kiểm soát, cuối cùng rơi vào tình trạng “quiet quitting”, tuyệt vọng, suy giảm nhận thức, trầm cảm, thậm chí ý nghĩ tự tử thì sao? Chúng ta có thể làm gì trước lượng rác thải nhựa khổng lồ và lượng khí nhà kính phát sinh từ sản xuất và tiêu thụ trong các ngành công nghiệp văn hóa này? Trong bài viết này, chúng tôi lập luận rằng sức mạnh của AI có thể được khai thác để cung cấp giải pháp cho những vấn đề đó. Trước hết, chúng ta phải nhìn nhận AI như một tác nhân đảm bảo công bằng trong tiếp cận thông tin. Thứ hai, sự lên ngôi của các “nhà khoa học nhân dân” (citizen scientists) AI và quy trình làm việc theo cơ chế tác nhân AI có thể hạ thấp rào cản để thúc đẩy khoa học công dân vì các mục tiêu sinh thái. Cuối cùng, AI có thể được tận dụng để hình thành và thúc đẩy cam kết cộng đồng về trách nhiệm và đạo đức liên ngành trên ba lĩnh vực: con người, môi trường và công nghệ.