Hz. Peygamber Döneminde Yakın Dövüş Silahları ve Savunma Teçhizatı (Close-Combat Weapons and Defensive Equipment in the Time of the Prophet Muhammad), [PhD Dissertation]

Özet: Silah, insanlık tarihi boyunca savaşların en belirleyici unsurlarından biri olmuştur. Ancak silahı yalnızca askerî bir unsur olarak görmek, resmin önemli bir kısmını gözden kaçırmak demektir. İslâm’ın ortaya çıktığı milâdî yedinci yüzyılda Hz. Peygamber dönemi özelinde Arap Yarımadası’nda kullanılan savaş aletlerinin askerî ve sosyo-kültürel boyutunu ele alan bu tez, yakın dövüş silahları (kılıç ve mızrak) ile savunma teçhizatına (zırh, miğfer, tolga ve kalkan) odaklanmaktadır. Çalışmada başta siyer ve megâzî olmak üzere hadis, tarih, lügat vb. temel kaynaklar esas alınmış, imkân dâhilinde arkeolojik bulgular ve görsel sanat eserlerinden de istifade edilmiştir. Tezde tarihsel metin çözümlemesi ile maddî kültür yaklaşımı birlikte kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, silah ve teçhizatın askerî işlevlerinin yanı sıra bu dönemde şöhret, itibar ve kutsiyet atfedilen maddî kültür unsurları olduğunu kanıtlamaktadır. Yarımadadaki üretimin yanında Hindistan’dan Bizans’a uzanan geniş bir coğrafyadan silah veya silah aksamının ithal edilmesi, yarımadanın dış etkilere açıklığını, Câhiliye’den tevarüs eden kullanım ise tarihsel sürekliliği göstermektedir. Bu silah ve teçhizata ilişkin terminoloji, bu silahların yapısı, türleri, imali, bakımı ve teminine dair bilgilerle birlikte değerlendirildiğinde, bölgedeki askerî donanımın gelişmiş bir teknik seviyeye sahip olduğu anlaşılmaktadır. Savaş düzeninde sırasıyla ok, mızrak ve kılıç silsilesiyle kullanılan bu silahlar, barış zamanında ve gündelik hayatta sütre, alem, gösteri aracı, ekonomik değer ve ritüel eşya olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu yönleriyle çalışma, siyer ve megâzî literatüründe çoğu zaman tali bir unsur olarak ele alınan silah meselesini merkeze çekmekte ve rivayetleri olay merkezli değil, nesne merkezli bir bakışla yeniden okuyarak Hz. Peygamber dönemi Arap toplumunun yakın dövüş silahları ve savunma teçhizatı özelinde savaş kültürüne dair daha somut ve derli toplu bir çerçeve sunmaktadır. Abstract: Weapons have remained one of the most decisive elements of warfare throughout human history. However, to perceive weaponry solely as a military component is to overlook a significant dimension of the historical reality. Focusing on the seventh century AD—the era of the Prophet Muhammad—this dissertation investigates the military and socio-cultural dimensions of the combat equipment utilized in the Arabian Peninsula, specifically concentrating on close-combat weapons (swords and spears) and defensive gear (armour, helmets, mail coifs, and shields). The study primarily relies on sīra and maghāzī literature alongside hadith, historical, lexicographical, and geographical sources, while also incorporating archaeological data and visual materials where feasible. Methodologically, the research integrates historical textual analysis with a material culture approach. The findings demonstrate that during this period, weaponry served not only as a fundamental instrument of warfare but also as a symbol of prestige and status, and in certain instances, as tangible objects imbued with sanctity. Alongside equipment manufactured within the Peninsula, the importation and use of various arms and components from a vast geography stretching from India to Byzantium highlight the region's receptiveness to external influences. Furthermore, the persistent utilization of numerous weapon types from the pre-Islamic period into the Prophet’s conflicts indicates a martial structure characterized by both historical continuity and external integration. When the terminology surrounding swords, spears, armour, and shields is evaluated alongside data regarding their structure, manufacture, maintenance, and procurement, it becomes evident that the regional military hardware possessed a more advanced technical level than commonly presumed. The sequential nature of combat—typically occurring in stages of archery, spears, and swords—elucidates the functional roles of offensive and defensive e